ELEKTRİK YARALANMASI SONRASI KAN AKIŞKANLIĞINDAKİ DEĞİŞİKLİKLER VE SERBEST OKSİJEN RADİKALLERİNİN KAN AKIŞKANLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

Osman N ŞENEL, Şükrü YAZAR, Oğuz ÇETİNKALE, Rabiye BULAN, Dildar KONUKOĞLU, Semra ÖZDEMİR

Özet


Elektrik yaralanması sonrası ilerleyici doku nekrozları oluşmasında temel sebebin mikrovasküler kan dolaşımındaki bozulma olduğu tezi genel olarak kabul görmektedir. Mikrovasküler kan dolaşımının yeterli olabilmesi için, kan damarlarının yapısal ve işlevsel yeterliliklerinin yanı sıra alyuvarların da yapısal ve işlevsel olarak yeterli olması önemlidir. Bu deneysel çalışmada elektrik yaralanmasının oluşum nedenlerinde yer aldığından kuşkulanılan kan akışkanlığındaki değişiklikler, serbest oksijen radikallerinin kan akışkanlığı ile olan ilişkisi ve ilerleyici doku harabiyetinin birlikteliği araştırıldı. Kan akışkanlığını belirlemek için, kan viskozitesi, plazma viskozitesi, hematokrit ve alyuvar biçim değişimi göstergesi çalışıldı. Serbest oksijen radikalleri ve lipid peroksidasyonunun araştırılması için plazmada lipid peroksidasyonunun son ürünü olan malondealdehid ve nitrit oksit çalışıldı. Alyuvarlardan da, serbest oksijen radikallerinin etkilerini belirlemek için, alyuvar antioksidan enzimlerinden; süperoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz ve glutatyon reduktaz etkinliği tayin edildi. Ayrıca elektriğin girip çıktığı uzuvlarda doku ödemi tayini yapıldı. Çalışmada serbest oksijen radikal miktarının arttığının ve antioksidan sisteminin yetersiz kaldığının bulunması, elektrik yanığı sonrasında alyuvar biçim değişimi göstergesi başta olmak üzere kan akışkanlığında saptanan değişiklikler ile ilişkili olabileceği sonucuna varıldı. Alyuvarların biçim değiştirme yetilerinin azalması, mikrovasküler dolaşımda bozulmaya sebep olur. Bu olumsuz durumun, elektrik yaralanması sonrası ilerleyici doku hasarını açıklayan faktörlerin yanı sıra bağımsız bir değişken olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçların uzuvlardaki doku ödemi ile paralellik göstermesi ilerleyici doku hasarında, kan akışkanlığında olan değişikliklerin ve serbest oksijen radikallerinin yol açtığı lipid peroksidasyonunun etkisi olduğu sonucuna varıldı.

Tam Metin:

PDF


Online ISSN:2528-8644
Basılı ISSN:1300-6878 (önceki)

Türk Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Dergisi (Turk J Plast Surg),
Türk Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Derneği'nin, Estetik Plastik Cerrahi Derneği'nin, Türkiye Interplast Derneği'nin ve Çene Yüz Cerrahları Derneği'nin yayın organıdır.